Filtry zmiękczające są mechanizmami hydraulicznymi wykorzystywanymi do pozbywania się twardości z filtrowanej wody. Duża twardość wody to wynikowa zawartości jonów wapnia i magnezu. Są one powodem tworzenia się białego nalotu czyli kamienia kotłowego na bateriach i urządzeniach AGD. Kamień jest następstwem znacznej twardości wody. Przez jonowy model twardości zmiękczacze opierają się na złożach jonowymiennych kationitowych (jony wapnia oraz magnezu posiadają ładunek dodatni). Przykłady takich złóż to Crystal Right, żywica kationitowa, Purolite. To zdecydowanie kwaśne złoża o niskim odczynie pH.
Obok pozbywania się twardości z uzdatnianej wody pewne złoża doskonale radzą sobie też z takimi niechcianymi środkami jak mangan, żelazo lub amoniak. Długość życia złóż jonowymiennych jest w miarę spora a waha się od 10 do 15 lat. Po tym okresie zalecana jest całkowita zamiana złoża. Podczas użytkowania złoże traci swoje właściwości jonowymienne, toteż co jakiś czas trzeba wykonywać regenerację roztworami soli. Ilość dni między regeneracjami jest określana indywidualnie i jest ściśle zależna od jakości uzdatnianej wody oraz jonowymiennej pojemności aparatu (całkowicie zależnej od ilości żywicy). Dobre zmiękczacze cechują bardzo duże miary natężenia przepływu, regulowane są stuprocentowo automatycznie, zaś jakość wody wynikowej spełnia najsurowsze wymogi klientów.
